1. Neden bu yazı?

Serinin önceki yazılarında bir L3VPN kurduk: VPRN (Nokia) ve MPLS L3VPN (Huawei). Transport işini LDP yapıyordu. Segment Routing yazısında LDP’yi çekirdekten kaldırdık ve etiketleri OSPF’e dağıttırdık.

Şimdi iki parçayı birleştiriyoruz: aynı L3VPN, ama LDP yok. Müşteri paketini SR tüneli taşıyacak.

Bu yazı kavram yazısı. Komut yok, sadece mantık var. Sonraki iki yazıda aynı şeyi Nokia’da ve Huawei’de kuracağız. Kavramı bir kez oturtursak o yazılar sadece komut çevirisi olur.

Tek bakışta

L3VPN iki ayrı iş yapar ve bu iki iş birbirinden bağımsızdır. Biri “paket hangi müşterinin?” (VPN etiketi, MP-BGP). Diğeri “karşı PE’ye nasıl giderim?” (taşıma tüneli). SR gelince sadece ikinci iş değişir.

SoruKim cevaplıyor?SR gelince değişir mi?
Paket hangi müşterinin, hangi VRF’e girecek?VPN etiketi, MP-BGP ile PE’ler arasında dağıtılırHayır
Müşteri rotalarını PE’ler nasıl öğreniyor?MP-BGP (VPNv4) taşır. RD prefix’i benzersiz yapar, RT hangi VRF’e alınacağını seçerHayır
Karşı PE’ye hangi yoldan ve hangi etiketle gidilir?Taşıma tüneli: LDP LSP’si ya da SR tüneliEvet
P router müşteriyi görür mü?Hayır, sadece üstteki etikete bakarHayır

Bir de tuzak var, yazının ortasında ayrıntılı anlatıyorum: VPN’in hangi tüneli kullanabileceği bir ayardır. Çekirdekte SR tünelleri hazır olsa bile VPN’in tünel çözümleme ayarı SR’a izin vermiyorsa rota kullanılmaz. BGP ayakta, OSPF ayakta, ama ping yok.

2. L3VPN’in iki işi: posta benzetmesi

Bir kargo gönderdiğini düşün. Pakette iki tür bilgi var:

  • Şehir sıralama kodu: Kargo merkezlerinde paket bu koda bakarak doğru şehre gider. Aradaki aktarma merkezleri sadece bu kodu okur, içeriği ve alıcıyı bilmez.
  • Daire numarası: Paket şehre varınca, karşıdaki dağıtımcı daire numarasına bakar ve doğru kapıya bırakır. Şehir kodunu okuyan aktarma merkezleri bu numarayı hiç kullanmaz.

L3VPN’de de aynısı var. Pakete iki etiket basılır:

PostaL3VPNKim koyuyor?
Şehir sıralama koduTaşıma etiketi (transport)Tünel mekanizması: LDP ya da SR
Daire numarasıVPN etiketi (servis etiketi)MP-BGP, ingress PE’nin uzaktan öğrendiği değer

Taşıma etiketi paketin en üstünde, VPN etiketi altında durur. P router’lar sadece üsttekine bakar. Alttaki etiket yalnızca çıkış PE için anlamlıdır: “Bu paket VRF 100’ün”.

Küçük bir incelik: VPN etiketinin neyi gösterdiği, PE’nin etiket dağıtma moduna bağlı. Nokia’nın varsayılanı VRF başına tek etiket, bu yüzden bu yazıda “VRF 100’ün etiketi” diyorum. Bazı platformlar ve ayarlar prefix başına ya da CE/next-hop başına etiket verir. O zaman etiket daha dar bir iletim işini gösterir. Her durumda çıkış PE’ye “paketi hangi bağlamda ileteceğini” söyler.

Dikkat edilecek nokta: taşıma etiketini kimin koyduğu VPN’i ilgilendirmez. LDP ile de olur, SR ile de, RSVP-TE ile de. VPN sadece “karşı PE’ye ulaşmak için bana bir tünel ver” der, tünelin nasıl kurulduğu onu ilgilendirmez.

3. SR bu resmin neresine giriyor?

Tam olarak taşıma etiketinin kaynağına. İki durumu karşılaştır:

LDP’li çekirdekSR’lı çekirdek
Taşıma etiketini kim üretir?Her router, LDP ile komşusuyla anlaşarakEtiket = sonraki router’ın SRGB tabanı + hedef PE’nin index’i. Index’i OSPF herkese söyler
PE2’ye giden etiket (örnek)Hop hop değişir: 17, 42 gibiBu lab’da bütün router’ların SRGB’si 20000, o yüzden yol boyunca 20004 (20000 + index 4)
VPN etiketiMP-BGP, ingress PE öğrenirAynı
VRF, RD, RT, PE-CEAynı

Tablodaki “yol boyunca 20004” bu lab’ın SRGB’leri aynı olduğu için böyle. Prefix-SID index’i ağ genelinde anlamlıdır, ama MPLS etiketinin sayısal değeri router’ların SRGB’sine bağlıdır. SRGB’ler farklıysa router’lar etiketi swap ederken değerini de değiştirir. Bunu SR yazısının 10. bölümünde üç vendorlu bir lab’la gösterdim.

Yani L3VPN’in kontrol düzlemi (MP-BGP, RD, RT) hiç değişmiyor. VRF ve RT ayarları, PE-CE rotası, hepsi aynı. Değişen sadece şu: PE1, BGP’den öğrendiği next-hop’a (4.4.4.4) giderken hangi tüneli kullanacağı.

4. Paketin yolculuğu

CE1 ile CE2 aynı müşterinin iki sitesi. CE1’den CE2’nin LAN’ına (192.168.2.1) bir paket gidiyor. Aşağıda adım adım izle. Soldaki anahtardan iki senaryo seçebilirsin: önce çalışan durumu izle, sonra tünel seçilmemiş durumu.

VPN paketi SR tünelinde: iki etiket
VPN ANokiaNokiaNokiaVPN AIP

Çalışan senaryodan çıkarılacak dört şey:

  1. İki arama yapılıyor. PE1 önce müşterinin VRF’inde 192.168.2.0/24’ü arıyor (BGP VPN rotası: next-hop 4.4.4.4, VPN etiketi 100007). Sonra 4.4.4.4’e ulaşmak için ikinci bir arama yapıyor: bu next-hop için hangi tünel var? Cevap: SR tüneli, etiketi 20004. İki etiket buradan geliyor.
  2. P hiçbir şey öğrenmedi. P sadece üstteki 20004’e baktı ve bunun PE2’ye ait bir SID olduğunu biliyor. VPN etiketi ya da müşterinin IP’si P için anlamsızdı.
  3. Son hop’ta ne olacağını PE2 belirliyor. Sondan bir önceki router, Prefix-SID’in PHP davranışına göre taşıma etiketini ya söker ya da çıkış PE’ye kadar taşır. Nokia SR OS kendi SID’lerini her zaman “PHP yapma” (NP-flag) diye duyurur. Bu yüzden bu Nokia lab’ında P etiketi sökmez, 20004 olarak PE2’ye verir. PE2 önce kendi SID etiketini sonlandırır, sonra VPN etiketine bakar. Cisco ve Huawei’de varsayılan genelde PHP’dir: orada P taşıma etiketini söker ve PE2’ye yalnız VPN etiketi ulaşır. İki durumda da sonuç aynı, sadece son linkteki etiket yığını farklı.
  4. VPN etiketi uçtan uca sabit. 100007’yi PE2 BGP ile duyurdu ve PE1 olduğu gibi kullanıyor. Taşıma etiketi hop hop değişebilir (PHP varsa son hop’ta sökülür bile) ama VPN etiketi PE2’ye kadar paketin altında yolculuk eder.

5. “Rota var ama ping yok”: en sık tuzak

İkinci senaryo bu yazının asıl dersi. Durum şu:

  • OSPF ayakta, SR tünelleri tünel tablosunda görünüyor.
  • MP-BGP VPNv4 oturumu Established.
  • VRF’ler doğru, RD ve RT eşleşiyor.
  • Ama CE1 CE2’ye ping atamıyor ve PE1’in VRF tablosunda karşı LAN yok.

Hata mesajı yok, hiçbir komşuluk düşmedi. Neden?

BGP rotası PE1’e ulaştı, ama bir BGP rotasının kullanılabilir olması için next-hop’unun çözülmesi gerekir. Şuna benzer: bir adres tarifi aldın (“4.4.4.4’e git, orada VRF 100’ü bul”) ama oraya nasıl gideceğini bilmiyorsun. VPN rotası PE2’nin loopback’ini next-hop olarak gösteriyor. PE1’in bu next-hop’u uygun bir taşıma tüneline çözmesi lazım.

Hangi tünellerin uygun sayılacağı VPN’in tünel çözümleme ayarına bağlı, ve bu vendordan vendora değişiyor:

  • Huawei ve Cisco’da varsayılan ayar LDP LSP’sini seçer. LDP’li çekirdekte bu yüzden hiçbir şey yazmadan çalışır. SR’a geçince bu varsayılan kendiliğinden değişmez.
  • Nokia’da VPRN’in varsayılan bir tünel çözümü yok: LDP’li çekirdekte bile auto-bind-tunnel yazılması gerekir (VPRN yazısında LDP için de yazdık). Daha önce resolution any yazılmışsa, LDP kalkınca servis uygun SR tüneline kendiliğinden geçebilir. resolution filter ile yalnız ldp seçilmişse geçmez.

Bu lab’da tünel çözümleme ayarı bilerek eksik bırakıldı. VPN rotası bu yüzden aktif olamıyor.

Belirti hep aynı: BGP up, tünel var, VRF’te uzak rota yok. Yanlış yerlerde aranırsa saatlerce sürer (“BGP’de sorun var mı?”, “RT yanlış mı?”). Doğru soru şu: VPN rotasının next-hop’u hangi tünele çözülüyor?

Her vendor tüneli nasıl seçtiriyor?

Nasıl söylenir?Not
Nokia SR OSVPRN içinde auto-bind-tunnel: resolution any ya da resolution filter + resolution-filter sr-ospfNokia dokümanına göre SR tünelleri VPRN ve EVPN’de auto-bind-tunnel ile kullanılır. Varsayılan resolution değeri tünel çözümü yapmaz, yani ayar yoksa VPN rotası kullanılamaz. any LDP varken LDP’yi tercih eder (Pref 9 < 10)
Huawei VRPTünel politikası: tunnel-policy içinde tunnel select-seq sr-lsp, VPN instance’ta tnl-policy ile bağlanırVarsayılan politika LSP seçer. Huawei’nin kendi SR-MPLS BE L3VPN örneği ise politika yerine genel segment-routing altında tunnel-prefer segment-routing kullanıyor. İkisi de var, platform ve sürüme göre değişir
Cisco IOS-XEVarsayılan: LDP etiketi varsa LDP tercih edilir. SR’ı tercih ettirmek için segment-routing mpls altında set-attributes ve sr-label-preferredCisco’da bu yazıda lab yok. Bilgi, SR yazısındaki nota dayanıyor

6. LDP’den SR’a geçerken ne olur?

Gerçek ağda “bir gece LDP’yi kapat” demezsin. Geçiş aşamalı olur:

  1. SR’ı LDP’nin yanına kur. Nokia’da aynı hedef için iki tünel görünür: LDP ve SR-OSPF. Tünel tablosundaki Pref sütununda küçük olan tercih edilir (SR yazısındaki örnekte LDP 9, SR-OSPF 10). Yani sen SR’ı kurdun diye VPN hemen SR’a geçmez.
  2. Servisi SR’a çevir. Nokia’da VPRN’de resolution filter + sr-ospf ile, Huawei’de tünel politikasında sr-lsp ile. Artık servis SR’ı kullanıyor, LDP hâlâ açık duruyor.
  3. Test et. Ping, trafik, etiket yığını. Lab’da sorun çıkarsa servisi geri LDP’ye çevirmek tek satır. Gerçek bir operatör ağında yüzlerce VPRN, farklı iletim politikaları ve servis bağımlılıkları olur. Orada geri dönüş de geçiş gibi planlanması gereken bir iş.
  4. LDP’yi kapat. Bu son adım. Kapatmadan önce bütün servislerin SR tünellerine çözüldüğünü doğrula.

Kritik nokta şu: LDP kaldırılmadan önce VPN servislerinin next-hop’larını SR tünelleri üzerinden çözebildiği doğrulanmalı. Aksi halde bazı VPN rotaları çözülemez ve erişim kaybı olur. Örneğin Nokia’da tünel çözümü yalnız ldp‘ye izin veriyorsa servis düşer. resolution any ise uygun SR tüneline kendiliğinden geçebilir. Aşama 2’nin ayrı bir adım olmasının sebebi bu belirsizliği ortadan kaldırmak: servisin hangi tünelde olduğunu sen seçiyorsun.

7. Sık sorulan sorular

VPN etiketi SR ile değişiyor mu? Hayır. VPN etiketini MP-BGP veriyor ve PE2 kendi etiket dağıtma moduna göre (Nokia’da varsayılan VRF başına) seçiyor. LDP’li çekirdekte de aynıydı.

P router’ın SR’dan haberi olması şart mı? Evet. P’nin de OSPF’te SR açık olmalı ve SID’leri bilmeli, çünkü üstteki taşıma etiketini o okuyor. Bu yüzden lab’ın son görevinde P’de SR’ı kapatıp VPN’in düştüğünü, ama BGP’nin ayakta kaldığını göreceksin.

PE’lerde SR açık olmazsa? PE de IGP’de SR konuşmalı: ingress PE etiketi basabilsin diye komşusunun SRGB’sini ve hedefin SID’ini bilmesi gerekir.

Müşteri SR ya da MPLS bilmek zorunda mı? Hayır. CE düz IP konuşur. Etiketler yalnızca PE’den PE’ye gider.

SR’da VPN için ayrı etiket sınıfı var mı? Hayır. VPN etiketi BGP ile dağıtılan klasik servis etiketi. SR bunu değiştirmiyor.

Etiket yığını 2’den fazla olabilir mi? Evet. SR-TE’de ingress PE bir etiket listesi basabilir (örneğin ara noktalar için). O zaman VPN etiketinin üstünde birden fazla taşıma etiketi olur. Bu yazıdaki basit durumda tek taşıma etiketi var. SR-TE ayrı bir yazının konusu.

8. Kendin dene

Simülasyon sayfasında ve Lab bölümünde aynı senaryo hazır:

İkisinde de çekirdek SR’lı (LDP yok), L3VPN hazır. Ama VPN’in tüneli seçilmemiş: önce ping’in neden gitmediğini bulacak, sonra düzeltip VPN’i çalıştıracaksın. En sonda P’de SR’ı kapatıp tünelin düşünce VPN’e ne olduğunu göreceksin.

Adım adım komutlar için sıradaki yazılar: Nokia ve Huawei.

9. Özet

  • L3VPN’in iki işi var: hangi müşteri (VPN etiketi, MP-BGP) ve karşı PE’ye nasıl gidilir (taşıma tüneli). İkisi bağımsız.
  • SR gelince yalnızca taşıma tünelinin kaynağı değişir: etiketi LDP yerine OSPF dağıtır. VRF, RD, RT, MP-BGP aynı kalır.
  • PE1 iki arama yapar: önce VRF’te müşteri rotası (VPN etiketi), sonra next-hop için tünel (taşıma etiketi). Pakete iki etiket basılır: üstte taşıma, altta VPN.
  • P sadece üstteki etikete bakar. Son hop’ta etiketin sökülüp sökülmeyeceği PE2’nin SID’ini nasıl duyurduğuna bağlı: Nokia PHP istemez (P etiketi PE2’ye kadar taşır), Cisco ve Huawei’de varsayılan genelde PHP’dir. PE2 VPN etiketiyle doğru VRF’i bulur.
  • Tuzak: BGP up, SR tüneli var, ama VPN’in tünel çözümleme ayarı SR’a izin vermiyorsa VRF’te uzak rota olmaz. Nokia’da auto-bind-tunnel, Huawei’de tünel politikası bunu belirler.
  • Geçişte önce servislerin SR tünellerine çözüldüğünü doğrula, sonra LDP’yi kapat.

Serinin tamamı: Sıfırdan MPLS.

Kaynaklar